Nişanlanmanın Sona Ermesinde Maddi ve Manevi Tazminat Talepleri

Nişanlanmanın Sona Ermesinde Maddi ve Manevi Tazminat Talepleri

Nişanlanmanın sona ermesi halinde tazminat davaları, nişanın haklı bir sebep olmaksızın ve tek taraflı irade açıklamasıyla veya taraflardan birine yüklenebilen bir sebeple bozulması durumunda söz konusu olabilir. Nişanın bozulması durumunda tazminat taleplerinde hakime geniş bir takdir yetkisi tanınmıştır.

Taraflardan birine yüklenebilen sebebin, yani nişanın bozulmasına taraflardan birinin kusurlu davranışının sebep olmasının tespiti nispeten daha kolaydır. Buna karşılık hangi fiil ya da olguların, nişanlanmanın sona ermesinde ‘‘haklı bir sebep’’ teşkil edeceğinin belirlenmesi daha karmaşık bir meseledir ve bunun belirlenmesi, tamamen hakimin takdirine bırakılmıştır.

Nişanın bozulması sonucunu doğuran sebebin, ‘‘haklı bir sebep’’ sayılması için kendisinden tazminat talep edilen tarafın kusurundan kaynaklanması gerekmez. Zira bunlar, kümülatif değil, alternatif unsurlardır. Yani taraflardan hiçbirinin kusuruna dayanmasa dahi bir sebep, haklı olabilir. Mesela, nişanlılardan birinin ayırt etme gücünü kaybetmesinde taraflardan hiçbirinin kusuruna dayanmasa dahi bir sebep, haklı olabilir. Mesela, nişanlılardan birinin ayırt etme gücünü kaybetmesinde taraflardan hiçbirinin kusuruna dayanmayan, haklı bir sebep vardır.

Nişanlanmanın sona ermesinde maddi tazminat talebi, TMK m.120’de düzenlenmektedir. Nişanlılardan biri haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozduğu veya nişan, taraflardan birine yükletilebilen bir sebeple bozulduğu takdirde maddi tazminat talebi söz konusu olabilir. Bu durumda kusursuz taraf, kusurlu olan taraftan nişanlanmanın hüküm ifade etmesine güvenmesinden dolayı uğradığı zararların tazminini talep edebilir. Nişanlanmamış olsaydı kusursuz olan tarafın uğramayacağı zarar, yani menfi zarar talep edilebilir. Buna karşılık evlenmenin gerçekleşmemesi sebebiyle uğranılan zarar, yani müspet zarar nişanın bozulması halinde maddi tazminat davasına konu edilemez. Tazminat istemeye hakkı olan tarafın ana ve babası veya onlar gibi davranan kimseler de, aynı koşullar altında yaptıkları harcamalar için uygun bir tazminat isteyebilirler.

Nişanlanmanın sona ermesinde manevi tazminat talebi, TMK m.121’de düzenlenmektedir. Nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir. Bu düzenlemenin, boşanma halinde talep edilebilen manevi tazminatı düzenleyen TMK m.174/II hükmü ile epey benzer olduğu görülmektedir. Nişanlanmanın sona ermesinde ve boşanma halinde talep edilebilen manevi tazminat, kişilik hakkının nişanlanmaya ya da boşanmaya sebep olan olaylar bakımından saldırıya uğramasına dayanır. Ayrıca her iki halde de manevi tazminatın, bir miktar para olarak ödeneceği madde hükmünde vurgulanmıştır. Nişanlanmanın sona ermesi halinde manevi tazminat talebi, nişanlanmanın sona ermesindeki maddi tazminat talebinden farklı olarak sadece nişanlılar arasında söz konusu olabilir. Bu yönüyle de boşanma halinde talep edilebilen manevi tazminat ile benzerdir.